3 - Gizli Şirk (Bazı alimler gizli şirki küçük şirkten saydılar)
(Tevhidi bozan ve ona zıt olan Büyük Şirk)
Allah-u teala'yı "ibadette" (nusukta), "hükümde", "teşride", "velayette" ve "sevgide" birlemeyip O'na ortak koşmaktır.
Allah-u teala şöyle buyuruyor:
"De ki: "Namazım, kestiğim kurban, hayatım ve ölümüm Alemlerin Rabbi olan Allah içindir. O'nun hiçbir ortağı yoktur. Müslümanların ilki olarak bununla emrolundum." (En'am: 162-163)
"Onlar, hahamlarını, rahiblerini ve Meryem oğlu Mesih'i Allah'tan başka rabler edindiler. Oysa tek olan Allah'a ibadet etmekle emrolunmuşlardı. O'ndan başka ibadete layık ilah yoktur. O, onların ortak koştuklarından münezzehtir." (Tevbe: 31)
"Hüküm vermek yalnız Allah'a aittir. Kendisinden başkasına değil, sadece O'na ibadet etmenizi emretti. Dosdoğru din budur. Fakat insanların çoğu bilmezler." (Yusuf: 40)
2 - Küçük Şirk
İbadet seviyesine çıkmamış amellerin Allah'tan başkasına veya Allah'la birlikte bir başkasına yapılmasıdır.
Riyanın azlığı, Allah-u teala'dan başkasına yemin etmek gibi...
Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
"sen olmasa idin bu olmazdı" gibi sözler küçük şirktir.
Bir adam Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'e şöyle dedi:
"Allah ve sen dilersen".
Bunun üzerine Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem ona:
"Beni Allah'a denk mi tutuyorsun? Sadece "Allah dilerse" de!" dedi. (Nesei - İbn Mace)
Her söz veya amel veya inanç büyük şirke ulaşmadığı halde büyük şirke vesile oluyorsa küçük şirk olur.
Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
"Sizin için en çok korktuğum şey küçük şirktir."
Bunun üzerine sahabeler şöyle sordu:
"Küçük şirk nedir? Ya Rasulallah!"
Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem de şöyle cevap verdi:
"Riyadır. Cenabı Hak insanları amellerine karşılık cezalandıracağı zaman riyakarlara: "Dünyada gösteriş yaptığınız kimselerin yanına gidin. Onların yanında bir mükafat bulabilecek misiniz?" diyecektir." (Ahmed b. Hanbel)
Sahabeler:
"Rabbine kavuşmayı uman kimse salih amel işlesin ve Rabbine ibadette hiçbir şeyi ortak koşmasın." (Kehf: 110) ayetini küçük şirk için delil gösterdiler. Halbuki bu ayet zahirine göre büyük şirk hakkındadır. Çünkü Allah-u teala ayette; "Rabbine ibadette hiçbir şeyi ortak koşmasın" buyuruyor. Yani; ibadette şirk yapmasın, demek istemektedir, ibadet şirki hiçbir zaman küçük şirk olmaz. Her zaman büyük şirktir.
Ayet her ne kadar büyük şirk hakkında ise de sahabeler bu gibi ayetleri küçük şirk hakkında delil getiriyorlardı. Bu ise küçük şirkin büyük şirk olduğunu belirtmek için değil, insanları küçük şirkten de çok sakındırmak içindir.
3 - Gizli Şirk
Bilinmeyen şirk, demektir.
Bazı alimlere göre gizli şirk; "gizli şehvet şirki" olarak isimlendirdiler.
Şehvet ise; nefsin bir şeyi arzulaması, bir şeye meyletmesidir.
Bazı alimlere göre şehvet; nefsin hoşuna giden ve onu sevindiren şeye meyletmesidir. Yani; insan, nefsin arzuladığı şeyi yapar ve bunu Allah-u teala'ya itaat etmek için yaptığını söyler. Halbuki bunu nefsi istediği için yapmaktadır. Nefsi istemeseydi yapmazdı. İşte bu gizli şirktir.
Hevâ ile şehvet arasında fark vardır:
"Hevâ", aynen şehvet gibi bir şeye meyletmektir. Aralarındaki benzerlik sadece budur. Fakat hevâ, caiz olmayan bir şeye meyletmektir. Onun için insan bunu hissedebilir.
"Şehvet" ise yapılması gereken şeylere meyletmektir. Fakat bunu yaparken Allah-u teala istediği için değil, nefis istediği için yapar, sonra üzerine şeriat elbisesini giydirir.
Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
"Bu ümmetin şirki karanlık bir gecede dümdüz bir kayanın üzerinde yürüyen siyah bir karıncanın ayak sesinden daha gizlidir."
Bunun üzerine Ebu Bekir radiyallahu anh Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'e:
"Bundan nasıl kurtulabiliriz?" dedi.
Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:
"Şu duayı okursan ondan kurtulursun:
"Allah'ım! Bildiğim şeylerde şirk koşmaktan sana sığınırım. Bilmediğim şirkten de senin affını dilerim" de." buyurdu. (Hakim, Ebi hatim sahih senedle rivayet etti)
Büyük şirk; insanı İslam dininden çıkarır, kafir yapar.
Küçük şirk ise; İslam dininden çıkartmayıp büyük günahlardan daha günahtır.
Şirkin küçüğü ve büyüğü ancak ölmeden önce ondan tevbe etmekle affolunur.
Küçük şirki ahiret gününde ancak çokça haseneler siler.
